CÁC SAI LẦM PHỔ BIẾN KHI TỰ GẮN TỤ CHO MOTOR

Trong quá trình chạy motor 3 pha bằng điện 1 pha, nhiều người thợ hoặc chủ xưởng thường tự lắp tụ điện tại nhà vì nghĩ rằng đây là việc đơn giản. Tuy nhiên, chỉ cần sai một chi tiết nhỏ cũng có thể khiến motor hoạt động yếu, nóng, rung hoặc thậm chí cháy nổ tụ. Bài viết dưới đây sẽ giúp Anh hiểu rõ những sai lầm phổ biến nhất khi tự gắn tụ cho motor, kèm cách phòng tránh an toàn.

1. GẮN SAI CỰC TÍNH HOẶC GIÁ TRỊ TỤ (μF)

Một trong những lỗi thường gặp là đấu sai cực hoặc chọn sai dung lượng tụ so với công suất motor.

1. Nếu tụ quá nhỏ, mô-men khởi động yếu, motor không lên tốc độ, dễ nóng cuộn dây.
2. Nếu tụ quá lớn, motor rung mạnh, tiêu hao điện năng và nhanh hỏng vòng bi.

Vì vậy, trước khi lắp tụ, cần áp dụng đúng cách tính tụ điện cho motor 3 pha chạy 1 pha để đảm bảo giá trị µF chuẩn xác.

Công thức tính điện dung:

C = 70 × (P / U²)

Trong đó:

1. C: Điện dung của tụ (µF)
2. P: Công suất motor (W)
3. U: Điện áp nguồn (V)

Công thức trên giúp Anh xác định đúng tụ điện cần dùng, tránh tình trạng motor hoạt động không ổn định.

2. DÙNG TỤ CÓ ĐIỆN ÁP THẤP HƠN 400V

Một lỗi rất nguy hiểm là sử dụng tụ có điện áp định mức thấp, ví dụ 250V hoặc 300V.

Khi motor khởi động, điện áp có thể tăng đột biến lên 380–420V, khiến tụ nổ hoặc rò điện, gây mất an toàn nghiêm trọng.

👉 Lưu ý: Chỉ nên dùng tụ điện áp từ 400V trở lên (tốt nhất là 450V). Nếu dùng motor công suất lớn, nên chọn tụ dầu chuyên dụng, chịu được nhiệt và dòng khởi động cao.

3. KHÔNG XẢ ĐIỆN TRƯỚC KHI THAO TÁC

Tụ điện có khả năng tích điện sau khi ngắt nguồn, nếu chạm tay vào hai cực khi chưa xả, dòng điện sẽ phóng ra tức thời, gây giật nguy hiểm.

Trước khi tháo hoặc đấu nối, hãy xả điện bằng điện trở hoặc tô vít cán cách điện nối hai cực tụ trong vài giây để an toàn.

4. CHỌN TỤ KHÔNG ĐÚNG LOẠI

Nhiều người dùng nhầm tụ khởi động (dành cho thời gian ngắn) thay cho tụ chạy liên tục, dẫn đến việc tụ phồng, cháy nổ chỉ sau vài lần khởi động.

Vì vậy cần phân biệt rõ:

1. Tụ khởi động (tụ đen): chỉ dùng lúc đề máy, sau đó ngắt ra.
2. Tụ chạy (tụ trắng hoặc xám): hoạt động liên tục, dùng cho motor chạy 1 pha lâu dài.

5. KHÔNG KIỂM TRA SAU KHI ĐẤU NỐI

Sau khi lắp tụ, nên đo lại điện áp, dòng và độ rung của motor. Nếu dòng quá cao hoặc tiếng kêu bất thường, cần giảm hoặc tăng giá trị tụ cho phù hợp.

Việc kiểm tra này giúp đảm bảo tụ điện hoạt động đúng pha lệch, motor êm, bền và tiết kiệm điện.

✅ KẾT LUẬN

Việc tự gắn tụ cho motor tuy đơn giản nhưng nếu thiếu hiểu biết kỹ thuật, có thể gây thiệt hại lớn cho thiết bị và người sử dụng. Hãy luôn tính toán đúng dung lượng, dùng tụ chất lượng cao và tuân thủ an toàn điện khi thao tác.

📩 Nếu Quý khách cần tư vấn về tụ điện, biến tần, hoặc tài liệu tra cứu kỹ thuật vui lòng liên hệ:

📞 CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ NAM PHƯƠNG VIỆT

🏢 Trụ sở: 20A Phan Chu Trinh, P. Tân Sơn Nhì, TP.HCM

📧 Email: [email protected]